ИП мен ТОО-ға арналған оңайлатылған режим 2026 жылы: мөлшерлеме, кіріс лимиті, салықтар мен жарналар

Оңайлатылған режим (оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимі) — Қазақстандағы шағын бизнеске арналған жеңілдікті салық режимі. 2026 жылғы нормалар бойынша салық кірістен бірыңғай мөлшерлемемен есептеледі — базалық деңгейі 4%, ал барлық есептілік 910.00-нысан бойынша бір жарты жылдық декларацияға саяды. Бұл режимді ИП-лер мен шағын ТОО-лардың көпшілігі таңдайды: есеп ең азайтылған, мөлшерлеме төмен, ал декларация жылына небәрі екі рет тапсырылады.

Төменде 2026 жылы оңайлатылған режимді кім қолдана алатынын, қандай мөлшерлеме мен кіріс лимиті қолданылатынын, ИП мен ТОО-да режим немен ерекшеленетінін және негізгі салықтан бөлек қандай төлемдер туындайтынын талдаймыз.

Оңайлатылған режим деген не

Оңайлатылған режим — бұл оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимі (АСР). Жеке табыс салығын (немесе ТОО үшін корпоративтік табыс салығын) бөлек есептеудің және әр төлем түрі бойынша жеке есептіліктің орнына кәсіпкер кірістен бірыңғай салық төлейді және бір декларацияны — 910.00-нысанды — жарты жылда бір рет тапсырады.

Режимнің негізгі идеясы: салық тек кірістен (түсімнен) есептеледі, ал негізгі салықты есептеу үшін шығыстар ескерілмейді. Бұл жалпыға бірдей белгіленген режиммен салыстырғанда есепті айтарлықтай жеңілдетеді.

2026 жылы оңайлатылған режимді кім қолдана алады

Оңайлатылған режимді шағын бизнес субъектілері — дара кәсіпкерлер де, заңды тұлғалар (ТОО) да — қолдануға құқылы, олар кіріс пен қызметкерлер саны бойынша шектеулерге бір мезгілде сай келуі және режимге тыйым салынған қызмет түрлерін жүргізбеуі тиіс.

Негізгі шарттар:

• Салықтық кезеңдегі (жарты жылдағы) және жылдағы кіріс белгіленген лимиттен аспайды.
• Қызметкерлердің орташа тізімдік саны белгіленген шектен аспайды.
• Қызмет түрі алып тастаулар тізбесіне кірмейді (2026 жылғы нормалар бойынша оңайлатылған режим бірқатар қызмет түрлеріне қолжетімсіз — мысалы, жекелеген акцизделетін және қаржылық операцияларға).

⚠️ Қызмет түрлері мен сан бойынша шектеулердің нақты тізбесін қолдану алдында ҚР Салық кодексінің 2026 жылға қолданыстағы редакциясымен салыстыру қажет.

Оңайлатылған режим бойынша салық мөлшерлемесі

Оңайлатылған декларация бойынша базалық салық мөлшерлемесі жарты жылдағы кірістен 4% құрайды. Бұл ретте жергілікті өкілді органдар (мәслихаттар) қызмет түрі мен аумаққа байланысты базалықтан ±50% шегінде мөлшерлемені төмендетуге немесе көтеруге құқылы, яғни нақты мөлшерлеме 2%-дан 6%-ға дейінгі диапазонда болуы мүмкін.

Салық қарапайым формула бойынша есептеледі:

Салық = Жарты жылдағы кіріс × Мөлшерлеме

2026 жылдың маңызды ерекшелігі: оңайлатылған режимде әлеуметтік салық төленбейді, ал оңайлатылған режим бойынша негізгі салық — кірістен алынатын бірыңғай төлем. Соманы 910-нысан бойынша салық калькуляторында есептеу ыңғайлы.

Кіріс лимиті

2026 жылғы нормалар бойынша оңайлатылған режимді қолдануға арналған күнтізбелік жылдағы шекті кіріс 600 000 АЕК құрайды. АЕК 4 325 ₸ болғанда бұл жылына шамамен 2 595 000 000 ₸.

⚠️ Лимиттің нақты мәнін және оны есептеу тәртібін (жарты жылға/жылға, жекелеген кіріс түрлерін ескере отырып) ҚР Салық кодексінің 2026 жылға қолданыстағы бабымен салыстыру қажет. Кірісіңіздің шекке жақындамағанын оңайлатылған режим лимиті калькуляторында тексеруге болады.

Лимиттен асқан кезде салық төлеуші жалпыға бірдей белгіленген режимге көшуге міндетті.

Оңайлатылған режим және ҚҚС

Оңайлатылған режимді қолданушылар 2026 жылы режим аясындағы айналым бойынша ҚҚС төлеушілері болып табылмайды (ҚР СК 722-бабы), тауар импорты мен бейрезидент үшін ҚҚС жағдайларынан басқа. ҚҚС бойынша есепке міндетті тұру шегі — жылына 10 000 АЕК (АЕК 4 325 ₸ болғанда 43 250 000 ₸) — ҚҚС төлеушінің салық салынатын айналымына қатысты (99-бап) және оңайлатылған режим аясындағы айналымға өздігінен қолданылмайды.

Сондықтан айналымның 10 000 АЕК-ке жетуінің өзі режим қолданушысын ҚҚС бойынша есепке тұруға міндеттемейді. Режимнің нақты шектеуі — жылдық шекті кіріс 600 000 АЕК (723-бап): одан асқанда салық төлеуші жалпыға бірдей белгіленген режимге (ЖБР) көшеді, ал ҚҚС бойынша өзара әрекеттесу ЖБР-де туындайды. Толығырақ — ҚҚС бойынша есепке тұру шегі туралы материалда.

Оңайлатылған режим жалпыға бірдей белгіленген режимге (ЖБР) қарсы

Оңайлатылған режим шығыстары аз әрі маржасы жоғары бизнеске тиімді. Егер шығыстар түсімнің елеулі бөлігін құраса, кейде ЖБР тиімдірек — бірақ ол толыққанды бухгалтерлік есепті талап етеді.

Оңайлатылған режимдегі ИП-да қандай төлемдер бар

2026 жылы қызметкерлері жоқ оңайлатылған режимдегі ИП, әдетте, мынаны төлейді:

• Оңайлатылған режим бойынша салық — кіріс × мөлшерлеме, жарты жылдықтың қорытындысы бойынша.
• Өзі үшін міндетті жарналар — зейнетақы және әлеуметтік аударымдар, медициналық сақтандыруға жарналар. ⚠️ ИП-дың өзі үшін жарналарының құрамы мен мөлшерлемелерін 2026 жылға қолданыстағы нормалармен салыстыру қажет.

Егер ИП-да жалдамалы қызметкерлер болса, қосымша еңбекақы төлеу қорынан жалақы салықтары мен аударымдары туындайды (МЗЖ 10%, МӘМС 2%, ЖТС 10%, ОПВР 3,5%, ӘА 5%, ООСМС 3% — ⚠️ мөлшерлемелерді тексеру қажет). Жалақыға түсетін жүктемені жалақы салықтары калькуляторында бағалау ыңғайлы.

Оңайлатылған режимдегі ТОО-да қандай төлемдер бар

Оңайлатылған режимдегі ТОО ИП сияқты кірістен оңайлатылған режим бойынша салық төлейді. Айырмашылығы — ТОО-да «өзі үшін жарналар» жоқ, оның орнына құрылтайшы кірісті директордың жалақысы арқылы немесе дивидендтер арқылы алады, ал осы төлемдерден өз салықтары мен аударымдары туындайды.

Егер ТОО қызметкерлерді тартса (ал директор әрдайым дерлік штатта ресімделген), еңбекақы төлеу қорынан жалақы салықтары мен әлеуметтік төлемдер туындайды.

Кіріс есебі қалай жүргізіледі

Оңайлатылған режимде салықты есептеу үшін қажетті ең негізгі нәрсе — кірісті дұрыс есепке алу. Тауарларды, жұмыстар мен қызметтерді өткізуден түскен түсім кіріс болып танылады. Декларация дұрыс болуы үшін әрбір өткізу операциясын алғашқы құжатпен — орындалған жұмыстар актісімен немесе тауар жүкқұжатымен — тіркеу және кірістер тізілімін мұқият жүргізу маңызды.

esepro сервисі кірістер тізілімін автоматты түрде жүргізеді: орындалған жұмыстар актісіне немесе тауар жүкқұжатына қол қойылған кезде сома тізілімге түседі, ал жарты жылдықтың соңында сіз 910-нысан үшін қорытынды кірісті көресіз.

Нені тапсыру керек: 910-нысан

Оңайлатылған режимдегі негізгі есептілік — 910.00-нысан, оңайлатылған декларация. Ол жарты жылдыққа тапсырылады. Кім тапсыратыны, қандай мерзімде және салық қалай есептелетіні туралы толығырақ 2026 жылғы 910-нысан шолуынан оқыңыз. Ал кәсіпкер қандай алғашқы құжаттарды ресімдеуі керектігі туралы — оңайлатылған режимдегі ИП мен ТОО қандай құжаттарды ресімдейді материалында.

Режимнің нормативтік базасы — ҚР Салық кодексі (2026 жылғы редакция), adilet.zan.kz сайтында қолжетімді. 2026 жылға АЕК пен ЕТЖ мәндері Республикалық бюджет туралы заңмен белгіленген.

⚠️ Материал анықтамалық сипатта. Қолдану алдында сомалар мен шарттарды ҚР Салық кодексінің қолданыстағы редакциясымен салыстырыңыз және бухгалтермен кеңесіңіз.

Бухгалтерсіз есеп жүргізуді бастауға дайынсыз ба? Бірінші құжатты esepro-да тегін ресімдеңіз — кірістер тізілімі өзі жиналады.