ИП мен ТОО-ға арналған оңайлатылған режим 2026 жылы: мөлшерлеме, кіріс лимиті, салықтар мен жарналар
Жаңартылды: 2026 жылғы 3 қараша Оқу: 6 мин Esepro.kz редакциясы
Оңайлатылған режим (оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимі) — Қазақстандағы шағын бизнеске арналған жеңілдікті салық режимі. 2026 жылғы нормалар бойынша салық кірістен бірыңғай мөлшерлемемен есептеледі — базалық деңгейі 4 %, ал барлық есептілік 910.00-нысан бойынша бір жартыжылдық декларацияға саяды. Бұл режимді дара кәсіпкерлердің (ДК) және шағын жауапкершілігі шектеулі серіктестіктердің (ЖШС) көпшілігі таңдайды: есеп ең азайтылған, мөлшерлеме төмен, ал декларация жылына небәрі екі рет тапсырылады.
Төменде 2026 жылы оңайлатылған режимді кім қолдана алатынын, қандай мөлшерлеме мен кіріс лимиті қолданылатынын, ДК мен ЖШС-те режим немен ерекшеленетінін және негізгі салықтан бөлек қандай төлемдер туындайтынын талдаймыз.
Оңайлатылған режим деген не
Оңайлатылған режим — бұл оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимі (АСР). Жеке табыс салығын (немесе ЖШС үшін корпоративтік табыс салығын) бөлек есептеудің және әр төлем түрі бойынша жеке есептіліктің орнына кәсіпкер кірістен бірыңғай салық төлейді және бір декларацияны — 910.00-нысанды — жарты жылда бір рет тапсырады.
Режимнің негізгі идеясы: салық кірістен (түсімнен) есептеледі, шығыстар одан шегерілмейді. Бір ғана ерекшелік бар — жұмыскерлерге төлемдер: жыл басынан бергі кіріс 24 000 АЕК-тен асқан айдан бастап кіріс осы төлемдердің сомасына азаяды (ҚР СК 724-бабының 1-тармағы). Төленген салықтар мен жарналар кірісті азайтпайды. Бұл жалпыға бірдей белгіленген режиммен салыстырғанда есепті айтарлықтай жеңілдетеді.
2026 жылы оңайлатылған режимді кім қолдана алады
Оңайлатылған режимді шағын бизнес субъектілері — дара кәсіпкерлер де, заңды тұлғалар (ЖШС) да — қолдануға құқылы, олар кіріс бойынша шектеуге сай келуі және режимге тыйым салынған қызмет түрлерін жүргізбеуі тиіс.
Негізгі шарттар:
- Күнтізбелік жылдағы кіріс 600 000 АЕК-тен аспайды.
- Қызмет түрі алып тастаулар тізбесіне кірмейді (2026 жылғы нормалар бойынша оңайлатылған режим бірқатар қызмет түрлеріне қолжетімсіз — мысалы, жекелеген акцизделетін және қаржылық операцияларға).
2026 жылғы Салық кодексінде жұмыскерлер саны бойынша шектеу жоқ. Оңайлатылған режимді Үкімет айқындаған тізбедегі қызмет түрлері бойынша қолдануға болмайды (2025 жылғы 14 қарашадағы №970 қаулы). Олардың қатарында, мысалы, консультациялық және маркетингтік қызметтер, бухгалтерлік есеп пен аудит, заң қызметі, акцизделетін өнімді өндіру және көтерме сату, қаржылық қызмет бар. Сондай-ақ оны басқа заңды тұлғалардың қатысу үлесі 25 %-дан асатын ЖШС, арнаулы салық режиміндегі заңды тұлғалардың құрылтайшылары мен қатысушылары, коммерциялық емес ұйымдар, арнайы экономикалық аймақтардың және «Астана Хаб» қатысушылары қолдана алмайды; бірлескен қызмет туралы шарт бойынша қызметке де қолданылмайды (СК 723-бабының 2-тармағы).
Оңайлатылған режим бойынша салық мөлшерлемесі
Оңайлатылған декларация бойынша базалық салық мөлшерлемесі жартыжылдықтағы кірістен 4 % құрайды. Бұл ретте жергілікті өкілді органдар (мәслихаттар) қызмет түрі мен аумаққа байланысты базалықтан ±50 % шегінде мөлшерлемені төмендетуге немесе көтеруге құқылы, яғни нақты мөлшерлеме 2 %-дан 6 %-ға дейінгі диапазонда болуы мүмкін.
Салық қарапайым формула бойынша есептеледі:
Салық = Жартыжылдықтағы кіріс × Мөлшерлеме
2026 жылдың маңызды ерекшелігі: оңайлатылған режимде әлеуметтік салық төленбейді, ал оңайлатылған режим бойынша негізгі салық — кірістен алынатын бірыңғай төлем. Соманы 910-нысан бойынша салық калькуляторында есептеу ыңғайлы.
Кіріс лимиті
2026 жылғы нормалар бойынша оңайлатылған режимді қолдануға арналған күнтізбелік жылдағы шекті кіріс 600 000 АЕК құрайды (СК 723-бабының 1-тармағы). АЕК 4 325 ₸ болғанда бұл жылына 2 595 000 000 ₸.
Лимит күнтізбелік жыл үшін есептеледі, жартыжылдыққа бөлек лимит жоқ. Оған оңайлатылған режим бойынша салық салынатын барлық кіріс кіреді (СК 724-бабы). Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған режим бойынша кіріс ескерілмейді (СК 723-бабының 1-тармағы). Кірісіңіздің шекке жақындамағанын оңайлатылған режим лимиті калькуляторында тексеруге болады.
Лимиттен асқан кезде салық төлеуші жалпыға бірдей белгіленген режимге көшуге міндетті.
Оңайлатылған режим және ҚҚС
Оңайлатылған режимді қолданушылар 2026 жылы режим аясындағы айналым бойынша ҚҚС төлеушілері болып табылмайды (ҚР СК 722-бабы), тауар импорты мен бейрезидент үшін ҚҚС жағдайларынан басқа. ҚҚС бойынша есепке міндетті тұру шегі — жылына 10 000 АЕК (АЕК 4 325 ₸ болғанда 43 250 000 ₸) — ҚҚС төлеушінің салық салынатын айналымына қатысты (99-бап) және оңайлатылған режим аясындағы айналымға өздігінен қолданылмайды.
Сондықтан айналымның 10 000 АЕК-ке жетуінің өзі режим қолданушысын ҚҚС бойынша есепке тұруға міндеттемейді. Режимнің нақты шектеуі — жылдық шекті кіріс 600 000 АЕК (723-бап): одан асқанда салық төлеуші жалпыға бірдей белгіленген режимге (ЖБР) көшеді, ал ҚҚС бойынша өзара әрекеттесу ЖБР-де туындайды. Толығырақ — ҚҚС бойынша есепке тұру шегі туралы материалда.
Оңайлатылған режим жалпыға бірдей белгіленген режимге (ЖБР) қарсы
| Параметр | Оңайлатылған режим | ЖБР |
|---|---|---|
| Салық базасы | Кіріс (түсім) | Кіріс алып тастағанда шығыстар |
| Мөлшерлеме | 4 % (2–6 % диапазоны) | ЖТС/КТС жалпы мөлшерлемелер бойынша |
| Шығыс есебі | Салық үшін қажет емес (кіріс 24 000 АЕК-тен асқанда жұмыскерлерге төлемдерден басқа) | Міндетті |
| Есептілік | 910.00-нысан, жартыжылдық | Жиірек әрі күрделірек |
| Есеп күрделілігі | Ең аз | Жоғары |
Оңайлатылған режим шығыстары аз әрі маржасы жоғары бизнеске тиімді. Егер шығыстар түсімнің елеулі бөлігін құраса, кейде ЖБР тиімдірек — бірақ ол толыққанды бухгалтерлік есепті талап етеді.
Оңайлатылған режимдегі ИП-да қандай төлемдер бар
2026 жылы жұмыскерлері жоқ оңайлатылған режимдегі ДК, әдетте, мынаны төлейді:
- Оңайлатылған режим бойынша салық — кіріс × мөлшерлеме, жартыжылдықтың қорытындысы бойынша.
- Өзі үшін міндетті жарналар — ай сайын: мәлімделген кірістен МЗЖ 10 % және ЖМЗЖ 3,5 % (Әлеуметтік кодекс, 249, 251-баптар), әлеуметтік аударымдар 5 % (244–245-баптар) және 1,4 ЕТЖ-дан 5 % мөлшерінде МӘМС жарналары — айына 5 950 ₸ («Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» Заң, 28-бап). Айлық соманы ДК-ның өзі үшін жарналар калькуляторында есептеуге болады.
Егер ДК-да жалдамалы жұмыскерлер болса, жалақыдан МЗЖ 10 %, МӘМС жарналары 2 % және ЖТС 10 % (жылдық кірістің 8 500 АЕК-тен асатын бөлігінен — 15 %) ұсталады. Жұмыс беруші жалақыдан бөлек ЖМЗЖ 3,5 %, ӘА 5 % және МӘМС аударымдары 3 % төлейді. Нормалар: СК 363-бабы, Әлеуметтік кодекстің 244, 249, 251-баптары, «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» Заңның 27–28-баптары. Оңайлатылған режимде әлеуметтік салық жоқ (СК 722-бабы). Жалақыға түсетін жүктемені жалақы салықтары калькуляторында бағалау ыңғайлы.
Оңайлатылған режимдегі ТОО-да қандай төлемдер бар
Оңайлатылған режимдегі ЖШС ДК сияқты кірістен оңайлатылған режим бойынша салық төлейді. Айырмашылығы — ЖШС-те «өзі үшін жарналар» жоқ, оның орнына құрылтайшы кірісті директордың жалақысы арқылы немесе дивидендтер арқылы алады, ал осы төлемдерден өз салықтары мен аударымдары туындайды.
Егер ЖШС жұмыскерлерді тартса (ал директор әрдайым дерлік штатта ресімделген), еңбекақы төлеу қорынан жалақы салықтары мен әлеуметтік төлемдер туындайды.
Кіріс есебі қалай жүргізіледі
Оңайлатылған режимде салықты есептеу үшін қажетті ең негізгі нәрсе — кірісті дұрыс есепке алу. Тауарларды, жұмыстар мен қызметтерді өткізуден түскен түсім кіріс болып танылады. Декларация дұрыс болуы үшін әрбір өткізу операциясын бастапқы құжатпен — орындалған жұмыстар актісімен немесе тауар жүкқұжатымен — тіркеу және кірістер тізілімін мұқият жүргізу маңызды.
Esepro.kz сервисі кірістер тізілімін автоматты түрде жүргізеді: орындалған жұмыстар актісіне немесе тауар жүкқұжатына қол қойылған кезде сома тізілімге түседі, ал жартыжылдықтың соңында сіз 910-нысан үшін қорытынды кірісті көресіз.
Нені тапсыру керек: 910-нысан
Оңайлатылған режимдегі негізгі есептілік — 910.00-нысан, оңайлатылған декларация. Ол жартыжылдыққа тапсырылады. Кім тапсыратыны, қандай мерзімде және салық қалай есептелетіні туралы толығырақ 2026 жылғы 910-нысан шолуынан оқыңыз. Ал кәсіпкер қандай бастапқы құжаттарды ресімдеуі керектігі туралы — оңайлатылған режимдегі ДК мен ЖШС қандай құжаттарды ресімдейді материалында.
Режимнің нормативтік базасы — ҚР Салық кодексі (2026 жылғы редакция), adilet.zan.kz сайтында қолжетімді. 2026 жылға АЕК пен ЕТЖ мәндері Республикалық бюджет туралы заңмен белгіленген.
Бухгалтерсіз есеп жүргізуді бастауға дайынсыз ба? Бірінші құжатты Esepro.kz-те тегін ресімдеңіз — кірістер тізілімі өзі жиналады.
Материал анықтамалық сипатта және салықтық немесе құқықтық кеңес болып табылмайды. Нормалар 2026 жылғы жағдай бойынша келтірілген; қолдану алдында нормативтік актілердің өзекті редакциясымен салыстырыңыз.